ใช้โปรแกรมสำเร็จรูป หรือทำระบบเฉพาะธุรกิจ เลือกอย่างไร
สรุปสั้น
ถ้างานของคุณเหมือนธุรกิจส่วนใหญ่ในวงการ และโปรแกรมที่มีขายรองรับขั้นตอนได้เกือบหมด ใช้โปรแกรมสำเร็จรูปก่อนคุ้มกว่า ถ้าทีมต้องทำงานอ้อมโปรแกรมทุกวัน ใช้หลายโปรแกรมที่ข้อมูลไม่เชื่อมกัน หรือขั้นตอนเฉพาะของคุณคือเหตุผลที่ลูกค้าเลือกคุณ ระบบที่ทำเฉพาะคุ้มกว่าในระยะยาว หลายธุรกิจใช้ทั้งสองแบบร่วมกัน
สองแบบนี้ต่างกันตรงไหน
โปรแกรมสำเร็จรูปในที่นี้หมายถึงซอฟต์แวร์ที่จ่ายรายเดือนหรือรายปี (SaaS) เช่น ระบบ POS ระบบจอง หรือ CRM ส่วนระบบเฉพาะธุรกิจคือระบบที่ออกแบบจากขั้นตอนงานของคุณ
| เรื่อง | โปรแกรมสำเร็จรูป | ระบบเฉพาะธุรกิจ |
|---|---|---|
| เริ่มใช้ | สมัครแล้วใช้ได้ภายในไม่กี่วัน | ต้องออกแบบและพัฒนาก่อน ใช้เวลาหลายสัปดาห์ |
| ค่าใช้จ่าย | รายเดือนต่อผู้ใช้หรือต่อสาขา จ่ายไปเรื่อยๆ | ลงทุนก้อนแรก แล้วจ่ายค่าเซิร์ฟเวอร์และค่าดูแล |
| ขั้นตอนงาน | ทีมปรับตามโปรแกรม | ระบบปรับตามทีม |
| ข้อมูล | อยู่บนระบบของผู้ให้บริการ ส่งออกได้ตามที่เขาเปิดให้ | อยู่ในฐานข้อมูลของคุณ |
| เชื่อมระบบอื่น | ได้เท่าที่ผู้ให้บริการรองรับ | เชื่อมตามที่ธุรกิจต้องการ |
| ฟีเจอร์ใหม่ | รอผู้ให้บริการ หรือขอแล้วอาจไม่ได้ | เพิ่มเมื่อพร้อมจ่าย |
| ความเสี่ยง | ผู้ให้บริการขึ้นราคา เปลี่ยนเงื่อนไข หรือปิดบริการ | ต้องมีคนดูแลระบบต่อเนื่อง |
เมื่อไรโปรแกรมสำเร็จรูปเหมาะกว่า
- งานของคุณเป็นมาตรฐานของวงการ เช่น ขายหน้าร้านทั่วไป หรือทำบัญชีตามรูปแบบปกติ
- ยังไม่แน่ใจว่าขั้นตอนงานจะออกมาแบบไหน อยากลองใช้ก่อน
- ทีมเล็ก ผู้ใช้น้อย ค่ารายเดือนรวมกันยังต่ำ
- ต้องการเริ่มภายในสัปดาห์นี้
- งานนั้นมีกฎหมายหรือมาตรฐานเฉพาะที่โปรแกรมเฉพาะทางทำไว้แล้ว เช่น โปรแกรมบัญชีหรือโปรแกรมเงินเดือน
เมื่อไรควรทำระบบเฉพาะธุรกิจ
- ทีมใช้โปรแกรมสามสี่ตัว แล้วต้องคัดลอกข้อมูลข้ามโปรแกรมด้วยมือ
- ขั้นตอนของคุณไม่เหมือนใคร เช่น ร้านมอเตอร์ไซค์ที่ต้องตามลูกค้าตั้งแต่ยื่นไฟแนนซ์จนได้ป้ายทะเบียน
- จำนวนผู้ใช้หรือสาขาเพิ่มขึ้นจนค่ารายเดือนสูงกว่าค่าทำระบบเมื่อคิดหลายปี
- ต้องการให้ลูกค้าหรือคู่ค้าเข้ามาใช้ระบบเดียวกับทีม
- ข้อมูลลูกค้าคือทรัพย์สินสำคัญ ต้องการเก็บเองและส่งออกได้ทุกเมื่อ
ใช้ทั้งสองแบบร่วมกันได้
ไม่จำเป็นต้องเลือกขาดฝั่งเดียว The Peak Chaiyaphum ใช้ระบบจองห้องที่รีสอร์ตใช้อยู่แล้วต่อไป เว็บไซต์ส่งลูกค้าไปจองที่ระบบนั้น ส่วนงานที่ระบบจองทำไม่ได้ เช่น จองลานจัดงาน ตารางงานพนักงาน และสรุปรายรับรายจ่าย เราทำเป็นระบบพนักงานแยก
รูปแบบที่ใช้บ่อยคือเก็บโปรแกรมบัญชีหรือโปรแกรมเงินเดือนไว้ แล้วทำระบบเฉพาะสำหรับงานหน้าบ้านและงานปฏิบัติการ ให้ระบบส่งข้อมูลออกเป็นไฟล์ที่โปรแกรมบัญชีรับได้
คิดต้นทุนรวมสามปี
เทียบราคาเดือนแรกกับค่าทำระบบไม่ได้ ให้คิดเป็นต้นทุนรวมอย่างน้อยสามปี
- โปรแกรมสำเร็จรูป ค่ารายเดือน × จำนวนผู้ใช้หรือสาขา × 36 เดือน บวกค่าฟีเจอร์เสริม และเวลาที่ทีมเสียไปกับงานอ้อมโปรแกรม
- ระบบเฉพาะธุรกิจ ค่าทำระบบ บวกค่าเซิร์ฟเวอร์และค่าดูแล × 36 เดือน บวกค่าฟีเจอร์รอบถัดไป
ถ้าสองตัวเลขใกล้กัน ให้ดูเรื่องที่ไม่ใช่เงิน เช่น ใครเป็นเจ้าของข้อมูล และทีมทำงานได้เร็วขึ้นแค่ไหน งบที่ควรเตรียมสำหรับระบบเฉพาะอ่านได้ที่ ทำระบบหลังบ้านราคาเท่าไร
คำถามช่วยตัดสินใจ
- ทีมเสียเวลากับงานอ้อมโปรแกรมวันละกี่ชั่วโมง
- ถ้าผู้ให้บริการขึ้นราคาเท่าตัว คุณยังใช้ต่อไหม
- ส่งออกข้อมูลทั้งหมดจากโปรแกรมเดิมได้ไหม
- ขั้นตอนไหนที่ลูกค้าบอกว่าคุณทำได้ดีกว่าคู่แข่ง และโปรแกรมรองรับขั้นตอนนั้นไหม
- อีกสองปีจะมีผู้ใช้และสาขาเท่าไร
คำถามที่พบบ่อย
ย้ายจากโปรแกรมสำเร็จรูปมาใช้ระบบของตัวเองได้ไหม
ได้ ถ้าโปรแกรมเดิมส่งออกข้อมูลได้ เช่น เป็นไฟล์ CSV หรือ Excel ก่อนเริ่มให้ลองส่งออกข้อมูลจริงดูก่อนว่าครบไหม
ทำระบบเฉพาะแล้วต้องมีโปรแกรมเมอร์ประจำไหม
ไม่จำเป็น จ้างผู้ทำระบบดูแลรายเดือนหรือเรียกใช้เมื่อต้องการได้ สิ่งสำคัญคือได้ซอร์สโค้ดและคู่มือ เพื่อให้คนอื่นรับช่วงต่อได้
ระบบที่ทำเองปลอดภัยกว่าโปรแกรมสำเร็จรูปไหม
ไม่ได้ขึ้นกับว่าทำเองหรือซื้อ ขึ้นกับการดูแล ทั้งการอัปเดต สิทธิ์ผู้ใช้ และการสำรองข้อมูล ควรถามผู้ทำว่าดูแลเรื่องเหล่านี้อย่างไร
ใช้ Excel หรือ Google Sheets ต่อไปได้ไหม
ได้ ถ้าคนใช้ไม่กี่คนและข้อมูลไม่ซับซ้อน เมื่อเริ่มมีหลายคนแก้ไฟล์เดียวกัน ข้อมูลขัดกัน หรือต้องให้ลูกค้าเข้ามาดูสถานะ จึงเป็นเวลาที่ควรมีระบบ
